10 januari 2014
Djozz  |  Revaplan

Hogeschool Zuyd mede-ontwikkelaar concept nul-energie-renovatiewoning

Zoeken naar de juiste puzzelstukjes’

Revaplan Zero - het nieuwe initiatief van Djozz - zet renovatie in als tool om woningen energieneutraal maken. Bij de ontwikkeling van een integrale aanpak om te komen tot een nul-energie-renovatiewoning kreeg Djozz ondersteuning van Hogeschool Zuyd in Heerlen. Onderzoekers van de hogeschool bekeken voor welk type woning het concept de meeste potentie biedt en welke energiebesparende maatregelen de meeste winst opleveren.

De samenwerking tussen Revaplan en Hogeschool Zuyd kwam tot stand via de voucherregeling ‘Building Integrated High Tech Systems Parkstad Limburg’. Deze regeling biedt financiële en inhoudelijke ondersteuning aan mkb-bedrijven die innovatieve ideeën hebben voor producten, processen of diensten op het gebied van energie in de gebouwde omgeving. Hiervoor stelden de Provincie Limburg en Stadsregio Parkstad Limburg twee miljoen euro beschikbaar. Patrick Leppers, eigenaar van Djozz, kreeg begin dit jaar een BASIS-voucher van 10.000 euro toegekend voor zijn idee om een nul-energie-renovatiewoning te ontwikkelen en deze op een innovatieve manier in de markt te zetten. Deze voucher werd deels ingezet bij Hogeschool Zuyd, om het concept van de nul-energie-renovatiewoning verder uit te werken en de haalbaarheid te onderzoeken. “Patrick klopte met diverse vragen bij ons aan”, zegt Leo Gommans, onderzoeker Duurzaam Bouwen bij Hogeschool Zuyd.  “Cruciale vraag was bijvoorbeeld welk type woning het meest interessant was om energieneutraal te maken? En op welke manier waren de kosten zoveel mogelijk binnen de perken te houden? Met een speciaal team van Hogeschool Zuyd en in nauwe samenwerking met Djozz, zijn we hier vervolgens mee aan de slag gegaan.”

Focus op jaren 60- en 70-rijtjeswoningen

Al snel was duidelijk dat rijtjeswoningen uit de zestiger en zeventiger jaren het meest interessant waren om te transformeren tot energieneutrale woning. “Djozz legde ons drie voorbeeldwoningen voor; wij hebben onderzocht voor welk type woning vernieuwbouw en een transformatie naar energieneutraal het meest rendabel was”, zegt Gommans. “Een standaard jaren 60-tussenwoning in Echt kwam als ‘winnaar’ uit de bus. Woningbouwverenigingen zitten vaak in hun maag met dergelijke woningen uit de zestiger en zeventiger jaren, die er legio zijn in ons land. Deze rijtjeshuizen staan voor tien- of twintigduizend euro op de balans en voldoen niet meer aan de eisen van deze tijd. Pak je het goed aan en hanteer je een seriematige aanpak, dan kun je deze huizen tegen relatief lage kosten energieneutraal maken en qua comfort op het niveau van een nieuwbouwwoning brengen. Dat biedt perspectief!”

Vervolgens bekeek Hogeschool Zuyd welke combinatie van maatregelen het voordeligst en meest effectief was om de betreffende woningen energieneutraal te maken. “Er zijn duizenden manieren om te komen tot een nul-energie-woning. De vraag was echter welke combinatie van maatregelen de meeste energiewinst opleverde tegen de laagste investeringskosten? Tegelijkertijd moesten deze maatregelen ook voldoende comfort bieden. Hiertoe hebben we diverse maatregelen tegen het licht gehouden - zonne-energie, lage temperatuurverwarming, een warmtepomp, isolatie, et cetera - en ook gekeken of bepaalde maatregelen elkaar al dan niet versterkten. Is een woning bijvoorbeeld niet voldoende geïsoleerd of voorzien van de juiste ventilatiesystemen, dan heeft het ook geen zin om lage temperatuurverwarming toe te passen. Wat dat betreft was het echt zoeken naar de juiste puzzelstukjes.”

Enorme marktpotentie

Uiteindelijk kwamen Hogeschool Zuyd en Djozz gezamenlijk tot de meeste optimale formule om jaren 60- en 70-rijtjeswoningen energieneutraal te maken, met winst op het gebied van wooncomfort én tegen beperkte kosten. Normaliter kost het energieneutraal maken van een dergelijk rijtjeshuis zo’n honderdduizend euro, Djozz verwacht met minder dan de helft van dit bedrag te kunnen uitkomen. “De formule bevat enkele verrassende aspecten”, geeft Leo Gommans aan. “Meestal is een warmtepomp bijvoorbeeld het duurste onderdeel van een nul-energie-concept. Dit komt vooral door de bodemcollectoren, die warmte onttrekken aan de bodem. Door te werken met een warmtepomp die warmte uit de buitenlucht haalt, zijn we aanzienlijk goedkoper uit. Daarnaast wordt veel winst geboekt door de gevelsteen aan de buitenzijde van de woning weg te halen en te vervangen door isolatiemateriaal. Dit was een idee van Djozz, wij hebben bekeken of dit bouwtechnisch haalbaar was.”

De volgende uitdaging is om het nul-energie-concept te gaan uittesten in de praktijk. Dit staat op de rol voor 2014. “Het eerste oriënterende onderzoek op papier heeft positief uitgepakt, maar we moeten nu - middels een aantal proefwoningen-  kijken hoe een en ander in de praktijk uitwerkt.”

Zijn de praktijkervaringen positief, dan zal de nul-energie-renovatiewoning van Djozz  absoluut in een behoefte voorzien, zo verwacht Gommans. „Er liggen Europese plannen om nieuwbouwwoningen vanaf 2020 verplicht energieneutraal te laten zijn, Met deze aanpak van Djozz maak je bestaande gebouwen echter als nieuw, waardoor je enorm bespaart op materialen en dus uiterst duurzaam bezig bent. Het energieneutraal maken van oudere woningen gebeurt wel meer. Uniek aan deze formule is dat je nul-energieverbruik combineert met comfort en de investeringen beperkt houdt. Hierdoor komt een energieneutrale woning binnen handbereik van een grote groep mensen. Daarin schuilt een enorme marktpotentie!”